TEKNİK BİLGİLER
Yağ Keçesi
Kullanılan Kauçuklar
Ölçüsel Tanımlama
Aşınma Dayanıklılığı
Alternatif Dudak Malzemeleri
Keçe Seçimi ve Montaj Önerileri
Depolama
Tanım:
Yağ keçesi (döner mil keçesi), dönme hareketi veya bazı özel durumlarda doğrusal (gel-git) hareketi olan, iki ayrı ortamdaki akışkanın birbirlerine karışmasını önlemek, diğer bir deyişle yağ olan ortamdaki yağın o ortamda kalmasını sağlamak amacıyla kullanilan bir makine elemanıdır.
Sızdırmazlık fonksiyonları
Keçe profili (Tip'i) , keçe kauçuk malzemesi, dönen mil yüzeyi, devir, ortam sıcaklığı, ortam basıncı, titreşim, eksenel hareket miktarı ve bunların zaman içindeki değişimleri gibi birçok faktöre bağlıdır.Bir yağ keçesi, çalıştığı yerde, çalışma sırasında, iki temel fonksiyonu yerine getirir:
1) Statik sızdırmazlık: Keçe dış çapı ile yuva yüzeyi arasında statik (hareketsiz) sızdırmazlık sağlamak,
2) Dinamik sızdırmazlık: Keçe yağ dudağı ile dönen mil arasında dinamik (hareketli) sızdırmazlığı sağlamak.
Diğer fonksiyonlar, bu iki görevi daha uzun süre ve sürekli yapabilmek şeklinde özetlenebilir. Bir keçenin temel fonksiyonları, Sekil 1'de verilmiştir.
KK-T

Sekil 1: Bir yağ keçesinin fonksiyonları ve sızdırmazlık mekanizmasi
1) Statik sızdırmazlık fonksiyonu:
Keçe dış çapı ile yuva yüzeyi arasında sağlanan sızdırmazlıktır. Suptek A.Ş.'de üretilen keçelerin dış çap ölçüleri, yeterli sıkılık (sızdırmayacak ve yuvadan çikmayacak) verecek ölçülerde üretilmektedir.
2) Dinamik sızdırmazlık fonksiyonu:
Keçenin yağ dudağı ile, mil arasında sağlanan sızdırmazlıktır. Keçe üretilirken, dudağın yaysız çapı, mil çapından belli oranda küçük işlenir. Bu mili bir miktar sıkar (Sekil 2). Bu sıkılık, keçe dudağına yay takıldıktan sonra bir miktar daha artar. Bu toplam sıkılık, sızdırmazlığı sağlayan çapsal kuvveti oluşturur. Bu kuvvet, keçe tasarlanırken çalısma yerine göre, belli değerlerde kalacak şekilde ayarlanmıştır.
SKL
 
Sekil 2: Keçe dudak sıklığı
Teorik olarak çapsal kuvvet, sızdırmazlığı sürekli sağlayacak kadar fazla, dudağı aşındırmayacak kadar azdır. Mil döndüğünde bu sıkılık aynı zamanda sürtünme torku da oluşturur. Bu sürtünme torku güç harcar ve aracın verimliliğini düşürür. Sürtünme torku yataklamalar ve keçe için zararlı olan sıcaklığı da oluşturur.
Çalışmaya başladıktan hemen sonra mil ile dudak arasındaki bağıl hareketten dolayı, keçenin dudağı ile mil arasında çok ince bir yağ filmi oluşur (bak. Şekil 1) . Bu filmin oluşmasında ve keçe ömründe, keçe dudak yüzeyinin montajdan önce yağlanmasının etkisi çok fazladir.
Keçe Ömrü
Şekil 3'de verilen grafik, çeşitli kauçukların genel sıcaklık - ömür eğrilerini vermektedir. Keçe çalışma sıcaklığı, eğrilerden bulunan sıcaklık değerlerinin altında olmalıdır. Verilen eğriler kauçuk dudak sıcakıikları içindir; yağ sıcaklıgı için değildir. Normal çalışma şartlarında keçe sıcaklığının yağ sıcaklığından daha yüksek olacağı unutulmamalıdır .

Şekil 3: Değişik kauçuk malzemelerine sahip keçelerin sıcaklığa göre ömürleri
Keçe dudak sıcaklıgını etkileyen faktörler:
Yağ sıcaklığı
Mekanik faktörler (Devir, Ortam Isısı vb.)
Fazla çapsal büyüklük (yanlış keçe kullanımı, hatalı montaj, yanlış yay, tasarım hatası, vb.)
Temel Keçe Tipleri ve Fonksiyonlari
Temel tipler ve özellikleri

SL
|
SL tipi keçelerin dışı metaldir. Yuvalarına sıkı geçerler. Özellikle pahalı malzemelerden üretilen keçeler bu tiptedir. |

KK |
KK tipli keçelerin dışı kauçuk kaplıdır. Bu tip döner mil keçelerinin diş çapları düz veya keçenin montaj sırasında geri kaçmasını önlemek için tırtıllı bir kauçuk tabakası ile kaplanmıştır. (Dışı Tırtıllı olarak belirtilen keçeler KK-4 ) |

KK-4
|

KK-3
|
KK-3 tipi keçeler KK ve SL tipi keçelerin kombinasyonundan meydana gelmiştir. Saç kısım merkezlenmeyi ve sıkılığı sağlarken, kauçuk bölüm sızdırmazlığı sağlar. Hassas yerlerde tercih edilen bir tiptir. (Krank vb.) |

SKL
|
SKL tipi keçeler SL tipi keçelerin özelliklerini kapsamalarının yanında, büyük çaplarda çakma kolaylığı sağlar ortamdaki basinç'a karşı mukavemeti artırır. Montaj hatalarına karşı daha dayanıklıdırlar. |

KK-T
|
Toz dudakli (T) döner mil keçeleri tozlu ve kirli ortamlarda görev yapmak için tasarlanmıştır. Kir ve tozların yağ dudağına ulaşarak sızdırmaya neden olmasını önlemek için, bu keçelere toz dudağı eklenmiştir.Yüksek devirde çalışan döner mil keçelerinin bazılarında toz dudağı çapı mil çapından daha büyüktür ve bu standart kullanımda keçeye yeterli koruma sağlar. Yüksek devir nedeni ile toz dudağının aşınması önlenmiş olur.
|

KK-B
|
Standart yağ keçeleri genellikle 1-2 bar (Maksimum anlık basınç) basınca kadar görev yaparlar. Yüksek basınçlarda görev yapabilmeleri için özel önlemler alınmasi gerekir. Yüksek basınca dayanabilen özel profilli basınç keçeleri kullanılmaktadır. Fakat bu keçenin çalıstığı ortam, keçenin profili, malzemesi, mil çapı ve devir sayısı ile sınırlıdır. |

KK-5 |
KK-5 keçeler genellikle gres yağiına karşı kullanılan yaysız keçelerdir. Diğer bir kullanım alanı ise yağ buharına karşı koruma ve mil kazıyıcılığıdır. |
Keçe dudağindaki tırtılların açıklanması
KK-R
Sağa dönen miller için
|
KK-L
Sola dönen miller için
|
KK-V
Sağa ve sola dönen miller için
|
Keçe uygulamalarının büyük bir kısmı için önerilen, yağ ve greslere dayanıklı, genel amaçlı malzemedir. Yakıtlar ve sanayi sıvıları için değişik karışımlar bulunur. Glikol esaslı fren yağlarına ve EP katkılı yağlara direnci zayıftır. Nitril kauçuk tipik olarak -40° C ile 105° C arasındaki sıcaklıklarda kullanılır, aralıklı çalışmalarda 120° C'ye kadar dayanıklıdır. Fiyat/fonksiyon dengesi yönünden tercih edilir. Malzeme kodu: N
Yüksek sıcaklıklarda ve EP katkılı yağlarda nitril kauçuğa göre daha dayanıklıdır. Genellikle 150° C'ye kadar kullanılır. Ozon direnci iyidir. Yakıt direnci ve düşük sıcaklık dayanımı zayıftır ( -30 °C min.) Özellikle dişli kutusu keçelerinde kullanılmaktadır. Malzeme kodu: P
-60° C ile 200° C sıcaklıklar arasında kullanılır. Aralıklı olarak 250° C'ye kadar dayanıklıdır. Başlıca kullanım alanı krank keçeleridir. Esneklik özelliği, hava direnci ve ozon dayanımı yüksektir. Yakıtlarda, EP katkılı yağlarda ve yüksek mekanik özellikler gerektiren uygulamalarda önerilmez. Malzeme kodu: S
-30° C ile 220° C sıcaklıklar arasında kullanılabilir. Gres, yağ, yakıt, çözücü ve kimyasal maddelerin büyük çoğunluğuna dayanıklıdır. Yüksek sıcaklık ve yüksek devirli ortamlarda ve krank keçelerinde kullanılır, ancak pahalı malzemedir. Keton, amin, ester, eter içeren akışkanlara dayanımı iyi değildir. Malzeme kodu: V
Sanayide kullanılan hemen hemen tüm kimyasal maddelere dayanıklı bir plastik malzemedir. -260° C ile 260° C arasında kullanım alanları vardır. Sürtünme katsayısı en düşük katı maddedir. Yapışma özelliği göstermez, yağlamasız yatak malzemesidir. Bazı tipleri çok iyi elektrik yalıtkanıdır. Uygulama alanına göre saf, cam elyaflı, karbonlu, grafitli, bronzlu, molibden sülfürlü PTFE kullanılır. Malzeme kodu: TF
- SUPTEX KEÇE ÖLÇÜSEL TANIMLAMA
Kullanım yerleri, şartları ve ölçülerine göre keçeler birbirlerinden farklı fiziksel, kimyasal özellikler ve şekillere sahiptirler. Keçe seçiminde ve sınıflandırılmasında da bu özellikler kullanılır. Suptek A.Ş.'de Yağ keçeleri, anma ölçülerine, keçe tiplerine ve Suptex Numaralarına göre tanımlanir ve sınıflandırılır.
Tanımlamada kullanılan anma ölçüleri Şekil 4'te gösterilmiştir. Anma ölçüsünde kullanılan tüm ölçüler milimetredir (mm.).
30.00 x 72.00 x 10.00 |
:Anma ölçüsü |
KK-T |
:Keçe tipi |
6311 |
Suptex Numarasi |

Anma ölçüleri |
Mil çapı |
d1 |
Yuva Çapı |
D |
Keçe Yüksekliği |
h |
Keçe DışÇapı |
d2 |
Sekil 4
Keçe anma ölçüleri
Suptex Yağ Keçelerinde iki tip ölçülendirme biçimi;
- Metrik keçelerin ölçülendirilmesi
Metrik keçelerin ölçülendirilmesi
Üç ölçüye sahip metrik keçeler:
En çok kullanılan ölçülendirme biçimidir.
Açıklama:
Örnek: Suptex No: 6311 30x72x10 KK-T
d1 |
x |
D |
x |
b |
30.00 |
x |
72.00 |
x |
10.00 |
Keçenin çalıstığı mil çapıdır. |
|
Keçenin çakıldığı yuva çapıdır. (Keçe dış çapı, bu yuvada yeterli sıkılığı sağlayacak şekilde büyük üretilmiştir.) |
|
Keçenin toplam yüksekliğidir. |
Bütün ölçüler milimetredir.
Üç ölçüden fazla ölçüye sahip metrik keçeler:
Bazi keçelerde ölçüler çalışma yeri özelliklerine göre üçten fazla olabilir.
Açıklama:
Örnek: Suptex No: 35 x 65/76 x 10/16
d1 |
x |
D |
/ |
D' |
x |
b |
/ |
b' |
35.00 |
x |
65.00 |
/ |
76.00 |
x |
10.00 |
/ |
16.00 |
Keçenin çalıştığı mil çapıdır. |
|
Keçenin çakıldığı yuva çapıdır. (Keçe dış çapı, bu yuvada yeterli sıkılığı sağlayacak şekilde büyük üretilmiştir.) |
|
Keçenin dış çapından sonra gelen en büyük ölçüdür. |
|
Keçenin çakılma yüksekliğidir. |
|
Keçenin toplam yüksekliğidir. |
Keçelerin asinma dayanikliligi dudagin imal edildigi malzemeyle birlikte temas yüzeyinin yapisina, yaglama türüne, çevresel hiza, hararet-basinç oranlarina göre belirlenir.
Suptex keçelerinin imal edildigi muhtelif malzemelerin karsilastirmali asinma dayanikliliklari asagidaki sekilde verilmistir. Bu karsilastirma ayni tür uygulamalar ve esit sartlar için geçerlidir.
Her ne kadar baslangiçta viton kauçuk ve PTFE'den yapilmis yüksek asinma dayanikliligina sahip keçeler, nitril kauçuktan mamul keçelere göre daha pahali olsalar da, azalan bakim maliyetleri ve kisa süreli çalismama zamani nedeniyle toplam maliyet çok asagilara çekilebilir.
- Alternatif Dudak Malzemeleri
Bakim sürecinde bir radyal keçe yerinden çikartildiginda, hiçbir surette bir daha kullanilmamalidir. Yeni keçe dudaginin degisin keçe izinde kullanilmasina engel olmak gerekir. Bunu saglamanin birkaç yolu vardir.
Karsi yüzeyin yeniden islenmesi (taslanmasi), bu milin çikarilmasina neden olur;
Karsi yüzey görevi yapan halkanin degistirilmesi;
Hizli-Manson kullanilmasi;
Yatak kuturu ile keçe arasina bir mesafe pulunun konmasi (Sekil 35);
Silindirik açiklik içerisinde yeni keçenin baska bir derinlige takilmasi.
Gerekli olmasi durumunda, karsi yüzey her zaman sizdirmazlik yapilmasi istenen ortama karsi pozisyonda yerlestirilmesi gerekir.
Degistirilecek keçenin seçilmesinde orijinaline uygun tasarim ve malzemeye dikkat edilmesi gerekir. Süphe durumunda, çalisma kosullari dikkate alinarak örnegin basinç, sicaklik vb. sizdirmazlik istenen ortama uygun daha yüksek kaliteli bir keçe kullanilmalidir.
Degisik malzemelerden mamul keçeler eger mecburi ise kullanilmalidir. Bu gibi durumlarda aşağıdaki tablo kullanilabilir. Malzemelerin sirasi uygunluklarina göre siralanmistir. Diger seçenekler de ortaya konabilir fakat daha kisa sizdirmazlik ömrüyle karsilasilmasina neden olunabilir.
Eger orijinalle ayni kalinligi sahip olan bir keçe tasarimi bulunamazsa, daha dar bir keçe kullanilabilir veya yatak yuvasinin derinligi müsait olursa daha kalin bir keçe yedek (yerine) kullanilabilir.
ORJİNAL |
ALTERNATİF |
YÜN |
NBR |
VİTON |
P.AKRİLİK |
DERİ |
NBR |
VİTON |
NBR |
P.AKRİLİK |
VİTON |
SİLİKON |
P.AKRİLİK |
VİTON |
SİLİKON |
VİTON |
-
Keçe Seçimi ve Montaj Önerileri
Montajdan önce dikkat edilecek noktalar
1. Eski keçeyi yerinden çikarirken yuvayi bozma:
Bir tamir sirasinda keçenin yerinden sökülmesi en az keçe montaji kadar dikkat edilmesi gereken bir islemdir. Keçe tekrar kullanilmayacak diye yapilabilecek dikkatsiz bir hareket, yuvanin hasar görmesine sebep olabilir. Bu da yeni keçenin yuvaya çakilirken zorlanmasina veya montajdan sonra dis çap bölgesinden yag kaçagina sebep olabilir. Keçenin yerinden çikarilma isleminde, keçenin taban yüzeyi uygun ise delik delinip, bu delige bir vida takilip bu vidanin çekilmesi sistemi kullanilabilinir.
2. Keçe seçimine dikkat et:
2.1. Keçeyi monte etmeden önce, göz kontrolünden geçir; Keçelerde özellikle dudak bölgesinde herhangi bir hata olmamalidir. Üreticiden gelisinden, stoklanmasindan veya kullanmadan önce yanlis uygulamalardan dolayi keçelerde atiklik olusabilir; atik keçeler kesinlikle kullanilmamalidir. Keçelerdeki tipik hatalar ve bu hatalarin bölgesel olarak önem derecelerini gösteren kilavuz Ek 1'de verilmistir.
2.2. Milin dönüs yönüne dikkat et: Tamir sirasinda, sökülen veya yerine takilacak yeni keçenin dudaginda eger tirtil varsa, mil dönüs yönü ve bu dönüsün ne kadar süre devam ettigi çok önemlidir. Eger, kullanim yerinde mil her iki yönde de dönüyorsa (örnegin asansör disli kutusu keçelerinde) bu yerde kullanilacak keçe SOL veya SAG yönlü keçe olamaz. Bu keçeler SS (sag-sol) veya tirtilsiz olmalidir. Mil kesit yüzeyine disaridan dik bakildiginda , sürekli olarak sola dönüyor ise SOL yönlü keçe, eger sürekli saga dönüyorsa SAG yönlü keçe kullanilmalidir. Çok kisa süreli ters dönüsler ihmal edilebilir. Bu söylenenler makine tasarimi sirasindaki keçe seçimi için de geçerlidir.
2.3. Ortamda basinç var mi? Varsa basinç keçesi kullan: Standart keçeler en fazla 0.5 bar basinç olan ortamlarda fonksiyonlarini sürdürüp istenen verimi saglayabilirler. Ortam basinci 0.5'ten fazla olmasina ragmen, eger standart keçe kullanilirsa , keçe dudaginda asiri genis asinmalar veya dudak profil dibinden yirtilmalar görülebilir. Bu çesit basinci yüksek ortamlarda profili güçlendirilmis basinca dayanikli keçeler kullanilmalidir. Özel durumlarda standart keçenin basinçli ortamlarda kullanilabilmesi için keçe profilini destekleyen ama mile sürtmeyen destek halkalari kullanilabilir (bak Sekil 5).

Sekil 5: Standart profil keçelerin destek halkasi yardimi ile basinçli ortamlarda kullanilmasi
2.4. Dudak malzemesinin ortam sartlarina uygunlugunu kontrol et: Keçenin çalistigi ortama (ortam sicakligi, ortamdaki akiskanin cinsi gibi) ve çalisma sartlarina göre kauçuk malzemelerinde çok önemli farkliliklar olabilir. Ek 2'de mil çapina mil dönüs devrine göre kauçuk seçimi yapilabilecek bir grafik verilmistir.
2.5. Silikon keçelere özen göster: Silikon kauçuk, yapisi geregi hassas bir malzemedir. En küçük darbelerle çabuk zedelenebilir. Bu yüzden, silikon keçelerin saklanmasina, montajina daha fazla özen gösterilmeli, zedelenme, yirtilma riskleri azaltilmalidir.
2.6 Montaj sirasinda keçe dudaginin temas edecegi yüzeyler ve keçenin çalisacagi yüzeyin temiz ve passiz olmasina dikkat edilmelidir.
2.7. Montaj sirasinda milin giris kismindaki radyüs veya pahlar önemlidir. Keçe mile alin tarafindan geçirilecekse, milin ucuna Sekil 6'da belirtilen ölçülerde pah kirilmali ve köselerin pürüzsüz olmasina dikkat edilmelidir. Eger mile taban tarafindan montaj edilecekse, milin ucuna Sekil 10'da gösterilen radyüs verilmelidir.
 
Sekil 6: Mil ucu pah ve radyuslari için önerilen ölçüler
3. Montajda dikkat edilecek noktalar
3.1. Keçe yönüne dikkat et: Keçeler, normal olarak dudak tarafi (yayli keçelerde yay) sizdirmazligi saglanacak yaga dönük montaj edilirler (yay-yag ikilisi) (bazi özel uygulamalar hariç). Yöne dikkat edilmelidir.
3.2. Keçe dudagini ve/veya milini montajdan önce yagla: Ortamdaki yag seviyesine bagli olarak çogu zaman, yagin keçe dudagina ulasmasi zaman alir. Bu, ilk hareket baslangicinda çalisma sirasinda kuru sürtünmeye sebep olabileceginden mil çalisma yüzeyinin veya keçe dudaginin, montajdan hemen önce, temiz bir yagla (ortam yagi ile) iyice yaglanmasi gerekir. Fakat bu yag miktari, keçenin taban tarafindan akmayacak kadar olmalidir. Aksi halde keçenin yag kaçirdigi zannedilebilir. Toz dudagi mile sürten keçelerde, her iki dudak arasina, çift toz dudakli keçelerde iki toz dudak arasina uygun gres sürülmelidir.
3.3. Dogru montaj aparati kullan; çekiçle keçeye vurma: Dogru bir montaj için, uygun kollu (mekanik) veya hidrolik bir pres önerilir. Keçenin geriye çikmasini önlemek için çakma islemi bitiminde bir süre beklenmelidir. Bu süre birkaç saniye olmakla birlikte deneme ile gerçek deger tespit edilmelidir. Hassas bir makine elemani olan döner mil keçesini yuvasina çakarken hasar görmemesi için çakma islemi sirasinda veya keçeyi yuvaya ilk agizlatirken çekiç kesinlikle kullanilmamalidir. Çekiç ile keçeye vurmak, keçede sekil bozukluklarina sebep olacagindan keçe fonksiyonlarini yitirir. Zorunlu durumlarda çekiçle olusturulmak istenen kuvvet bir tampon araciligi ile keçeye iletilmelidir. Kuvvetin yüzeye dik iletilememe riski oldugundan bu sistem tercih edilmemelidir. Bakiniz Sekil 7.

Sekil 7 : Eksen yönünde uygulanmayan kuvvet sebebiyle hatali montaj
3.4 Yay boyunu kisaltma: Yay boyu, keçe dudaginin mili ideal sekilde sikmasi öngörülerek tespit edilmistir. Yay boyu kesinlikle kesilip küçültülmemelidir. Bu islem, problemin belki kisa süre için giderildigi anlamina gelebilir, ama yüksek çapsal kuvvetten dolayi, çok kisa süre içinde dudak asinir ve yag kaçagi baslar.
3.5 Keçeyi dogru aparat ile düzgün iterek çak: Keçe, yuvasina çakilirken, keçe tabanina çevresel esit kuvvet uygulanmasina ve keçe faturaya oturdugu zaman basinca maruz kalmamasina dikkat edilmelidir. Bunu saglamak için asagidaki sekillerde gösterilen yardimci aparatlar kullanilmalidir. Aparat dis çapinin (Ø dm) yuva çapindan (Ø D) 0.5 mm daha küçük olmasi, sekil bozukluguna neden olmamasi için, merkezinin bos ve dayamali olmasi önerilir (Sekil 8)

Sekil 8: Tampon çapi keçe dis çapindan çok küçük oldugu için keçe iç tarafindan deforme olmustur.
3.6. Milin yüzeylerinin temiz oldugundan emin ol: Montaj sirasinda keçe dudaginin temas edecegi tüm yüzeyler passiz, temiz ve düz (islenmis) olmalidir.
3.7. Montajda merkezlemeye dikkat et: Keçenin montaj aninda, monte edildigi yerde mil varsa yani mil sonradan yerine getirilmiyorsa dudagin mile takilip geri dönmesi önlenmelidir. Bunun için mil giris pahi 'MIL' bölümünde tarif edildigi gibi islense de, keçe milin tam ekseninde yerine geçirilmelidir. Kademeli millerde kademe çapi mil çapindan, dudaga zarar vermeyecek kadar küçük olmalidir (% 5 kadar). Eger risk görülüyorsa yüksük kullanilmalidir.

Keçenin yuva eksenine tam dik olarak montaj edilmesi keçe ömrü açisindan önemlidir. Bu diklik, yuva üst yüzeyi islenmisse; üst yüzey referans alinarak ya da keçeyi faturaya oturtarak saglanir. Keçenin yerine takilmasinda, Sekil 9'de bir örnegi görülen montaj aparatlari kullanilmalidir.

Sekil 9
Keçe üst yüzey ya da fatura referans alinarak da olsa mutlaka islenmis bir yüzey referans olarak kullanilmalidir. Islenmemis yüzeyler, keçenin yuvaya açili montaj edilmesine sebep olabileceginden, referans olarak kullanilmamalidir. Asiri baski yaparak keçenin egilmesinden kaçinilmalidir.

Sekil 10

Sekil 11
3.8. Tersten montajlara dikkat et: Yuvaya ters olarak montaj edilmesi gereken keçeler için Sekil 11, 12 ve 13' de montaj metodlari gösterilmistir.
Sekil 12 ve 13'deki yöntemler keçenin seklini bozma olasiligi oldugundan önerilmeyen montaj tipleridir. Dis çaptaki et kalinliginin az olmasi gibi çok zorunlu durumlarda uygulanabilirler.

Sekil 12
Sekil 22'de SLK (kapakli) tip keçeler için uygun montaj aparati verilmistir. Montaj aparatinin kapaga basmamasi için itme yüzeyi dis çapa yakin tutulmustur.

Sekil 13

Sekil 14
3.9. Uç kisimda keskin bölge varsa yüksük kullan: Kama yuvasi veya delik olan yüzeyler üzerinden kayarak yerine monte edilecek keçelerin dudaklarinin zedelenmesini önlemek için özel montaj aparatlari kullanilmalidir (Sekil 15).

Sekil 15: Kama kanali gibi bir kademenin keçe dudagina zarar vermesini önlemek için önerilen yüksük
Bu aparatlar dikkatli saklanmali ve çentiklenmeleri önlenmelidir. Aksi taktirde keçe bu aparatlardan da hasar görebilir. Bu aparatlar asla alüminyum gibi yumusak metallerden üretilmemelidir. Yumusak metaller çok daha kolay çentiklenmektedir.
3.10. Bozuk yüzeylere dikkat et: Keçenin çalisacagi mil yüzeyi üzerinden siki geçme bir makine elemani çakilarak geçirilmesi gerekiyorsa, keçenin çalisacagi bölgedeki mil çapi 0.2 mm kadar düsürülmelidir. Bu çap düsmesine ragmen keçenin performansinda bir düsme olmadan fonksiyonunu yerine getirmesi mümkün olabilir (Sekil 16).

Sekil 16 : Milin çalistigi çap, rulman çakilan çaptan 0.2 mm daha küçüktür.
3.11. Dis çapi yagla sabit hizda çak: Dis çapi kauçuk kapli keçelerde, keçenin yuvaya daha rahat yerlesmesini saglamak için, keçenin dis çapi hafifçe yaglanmalidir. Montaj sirasinda, yaylanarak yerinden oynama etkisini azaltabilmek için, keçe yuvaya sabit bir hiz ve sabit bir basinçla çakilmalidir.
3.12. Keçeleri ortam sicakligina getirdikten sonra kullan: Keçeler soguk bir ortamda depolanmis ise kauçugun esneklik kazanmasi için keçe, sicakligi 50 °C'yi geçmeyen temiz uygun bir sivida 10-15 dakika bekletilebilir.
3.13. Sökülen keçeyi tekrar kullanma: Yuvadan çikarilan keçe asla tekrar monte edilmemeli, her seferinde yeni keçe kullanilmalidir. Yeni keçe dudaginin izinin eski keçe dudaginin mil üzerinde çalistigi ize denk gelmemesine dikkat edilmelidir. Yeni keçe dudaginin çalistigi iz, yag tarafina dogru kaydirilmalidir. Bu, keçe yuvasinin tabanina pul koyarak, mevcut pulun yerine kalinligi farkli baska pul ile degistirerek veya keçeyi faturasiz yuvada farkli bir derinlige monte ederek saglanabilir. Eger, yuva derinliginden dolayi bu olasi degilse, milin çalisma yüzeyi taslanmali, taslanma derinligi çapta 0.2 mm' yi geçiyorsa mil yüzeyine tamir bilezigi geçirilmelidir.
Montaj kontrol listesi
Eski keçeyi yerinden çikarirken yuvayi bozma!
Keçeyi montaj etmeden önce, göz kontrolünden geçir!
Ortamda basinç var mi? Varsa basinç keçesi kullan!
Dudak malzemesinin, ortam sartlarina uygunlugunu kontrol et!
Ambalajdan keçeyi elle çikar,keskin bir alet kullanma!
Etiketi, ambalajdaki son ürüne kadar koru!
Milin özellikle giris agzini kontrol et; keskin köse olmamali!
Keçe dudaginin montaj sirasinda milde sürtündügü her yüzey temiz olmalidir, unutma!
Kama kanali gibi keskin köseli uçlu millerde yüksük kullan!
Yuvayi kontrol et, ölçülerinin standarda uygun olmasini sagla!
Keçe yönüne dikkat et,yay yag ikilisini unutma!
Keçe dudagini veya mili montajdan önce yagla!
Keçeyi dogru montaj aparati ile yuvaya dik çak!
Çekiçle keçeye vurma!
Yay boyunu kisaltma!
Montaj sirasinda keçe merkezinin mil merkezinde olmasini sagla!
Keçeyi tersten montaj ederken dikkat et, keçeyi deforme etme!
Dis çapi yagla, çakma islemini sabit hizda yap!
Keçeyi çakmadan önce ortam sicakligina getir!
Sökülen keçeyi tekrar kullanma!
Kauçuk ürünlerin fiziksel özellikleri, yanlis kullanim ve depolama sartlarindan dolayi bozulabilir. Rulmanlarin ve diger degerli islenmis parçalarin ömrü keçenin sizdirmazligina bagli oldugundan, döner mil keçeleri dikkatli saklanmalidir. Olasi tehlikeler asagida siralanmistir.
a) Sicaklik: Depolama alani serin ( 30°C altinda) olmalidir. 30°C 'yi geçen sicakliklar keçenin ömrünü kisaltir. 10°C 'nin altindaki ortamda uzun süre kalmis keçeler, ortam sicakligina getirildikten sonra kullanilmalidir. Keçeler depolama alanlarinda kalorifer peteklerinden en az 1 metre uzakta olmali veya petekler perdelenmelidir.
b) Ozon: Ozona maruz kalma kauçuklarda yaslanmaya sebep olur. Bunu önlemek için ozon üretebilen civa buharli lambalar (örnegin bilinen florasans lambalar) kullanilmamalidir, normal ampuller tercih edilmelidir. Ark yapabilecek elektrikli aletler (örnegin; elektrik motoru) depolama ortaminda bulunmamalidirlar.
Keçeler, dogrudan veya dolayli günes isigindan korunmalidir: Depolarin camlari kirmizi veya portakal rengi boya ile kaplanmali, asla mavi boya kullanilmamalidir.
c) Nem (Rutubet): Depolama alanindaki yogusmaya neden olabilen bagil nem orani, %40 ile % 70 arasinda olmalidir. Eger uzun süre depolanacak ise, kuru bir ortamda agzi kapatilmis, hava geçirmez ambalajlarda korunmalidir. Asiri nem, kauçugu etkileyebilecegi gibi bilezik ve yayin paslanmasina sebep olabilir.
d) Fiziksel Hasar, Toz, Birikinti: Keçeler, fiziksel hasar görmemeleri için çalisma ortamlarindan uzak depolanmalidir. Kapali bir kap, keçeyi fiziksel hasarlardan, toz, kum, ve birikintilerden koruyacaktir. Ürünler asla ipe, çiviye ya da tele geçirilip saklanmamalidir; sizdirmazlik bölgelerine zarar verir. Eger gerekiyorsa temizlik ve bakim için ilik su ve sabun kullanilmali, temizlenmis ürün oda sicakliginda kurutulmali ve paslanmaya karsi önlem alinmalidir. Temizlik için benzin tiner gibi bir solvent kesinlikle kullanilmamalidir. Mekanik temizlik yapilmamalidir.
Kauçuk parçalar yük altinda depolanmamalidir. Keçeler düzgün bir sekilde istiflenmeli, hiçbir zaman keçelerin birbirlerinin keçe dudaklarini zedeleyebilecegi yiginlar halinde stoklanmamali, tasinmamalidir. Karton keçe kutulari, üst üste kondugunda altta kalan keçelere fazla agirlik binmesi önlenmelidir.
e) Radyoaktif Malzemeler, Kokular / Dumanlar: Keçeler radyoaktif malzemelerden ve kimyasal dumanlardan uzak depolanmalidir. Bazi metaller (bakir içeren metaller ve manganez gibi) kauçugu tahrip edebilir. Parçalar bunlarla temas halinde depolanmamalidir. Bu durumda kagit veya polietilenle birbirinden ayrilmalidir.
f) Ilk Giren Ilk Çikar (FIFO) Uygulanmalidir: Ambara ilk giren ürünün, ilk çikan (ilk kullanilan) olmasi gerektigi unutulmamalidir. Ideal depolama sartlarinda bile çok uzun süre depolanmis keçelerin kauçuklarinda hasar görülebilir.
g) Böcekler / Kemirgenler: Bazi böcek ve kemirgenler kauçuk yiyebildikleri için, keçeler, böcek ve kemirgenlere karsi korunmalidir.
i) Paketleme: Ürünler kullanim yerine kadar yabanci maddelerden ve hasar görmekten korunmalidir ve montaj hattina kadar paketlerinden çikarilmamalidir. Bu, ürünlerin korunmasini ve tanimlanmasini saglayacaktir. Ürünler, montaj hattina, kisa dönemde (bir vardiya / bir gün vb.) bitecek sekilde getirilmeli ve montaj hattinda da iyi korunmalidir. |